مهمترین علت انجام نمونه برداری تیروئید با سوزن نازک FNA
تصمیمگیری درباره نیاز به نمونه برداری تیروئید باید بر اساس ارزیابی پزشکی و ویژگیهای سونوگرافیک گره انجام شود، نه صرفاً وجود یا عدم وجود علائم.
وجود علائمی مانند توده قابل لمس در گردن، بزرگ شدن یک گره، مشکل در بلع یا تنفس، تغییر صدا یا وجود برخی عوامل خطر میتواند نیاز به ارزیابی پزشکی را مطرح کند. با این حال، بسیاری از گرهها بدون علامت هستند و تنها در سونوگرافی شناسایی میشوند.
آنچه در این مقاله خواهید خواند:
گره تیروئید چیست؟
تیروئید غدهای پروانهایشکل است که در قسمت جلویی گردن قرار دارد و هورمونهایی تولید میکند که در تنظیم متابولیسم، مصرف انرژی، دمای بدن و عملکرد بسیاری از اندامها نقش دارند.
گره تیروئید به یک ناحیه یا توده غیرطبیعی در داخل بافت تیروئید گفته میشود. این گره ممکن است کاملاً جامد، کیستیک یا ترکیبی از بخشهای جامد و مایع باشد.
بسیاری از گرههای تیروئید هیچ علامتی ایجاد نمیکنند و ممکن است بهصورت اتفاقی در معاینه، سونوگرافی یا سایر روشهای تصویربرداری شناسایی شوند. حتی در برخی موارد که گره سرطانی است، آزمایشهای عملکرد تیروئید ممکن است طبیعی باشند؛ بنابراین طبیعی بودن آزمایش خون بهتنهایی نمیتواند یک گره تیروئید را از نظر سرطانی بودن رد کند.
آیا هر گره تیروئید نیاز به نمونه برداری دارد؟
خیر.
یکی از نکات بسیار مهم این است که وجود گره تیروئید به معنی نیاز قطعی به نمونه برداری نیست.
اولین قدم در ارزیابی بسیاری از گرههای تیروئید، انجام سونوگرافی دقیق تیروئید است. در سونوگرافی، ویژگیهایی مانند اندازه گره، ترکیب آن، اکوژنیسیته، شکل، حاشیهها و وجود برخی کانونهای کلسیفیه بررسی میشود.
پزشک با کنار هم قرار دادن این یافتهها میتواند میزان احتمال بدخیمی گره را ارزیابی کند. سیستمهایی مانند ACR TI-RADS نیز برای استانداردسازی گزارش سونوگرافی و کمک به تصمیمگیری درباره پیگیری یا نمونه برداری از گرههای تیروئید مورد استفاده قرار میگیرند.
بنابراین ممکن است یک گره تنها نیاز به پیگیری دورهای با سونوگرافی داشته باشد، در حالی که برای گره دیگری، نمونه برداری توصیه شود.
چرا نمونه برداری از گره تیروئید انجام میشود؟
هدف اصلی نمونه برداری، بررسی سلولهای موجود در گره و کمک به تشخیص ماهیت آن است.
در بسیاری از موارد، نتیجه نمونه برداری نشان میدهد که گره خوشخیم است و بیمار میتواند طبق نظر پزشک تحت پیگیری قرار بگیرد. در موارد دیگر، نتیجه میتواند وجود سلولهای بدخیم یا یافتههای مشکوک را مطرح کند و مسیر بررسی و درمان بیشتری را مشخص کند.
بنابراین توصیه به نمونه برداری لزوماً به معنای وجود سرطان نیست؛ بلکه نمونه برداری روشی برای کسب اطلاعات دقیقتر درباره گره و انتخاب مسیر مناسب برای ادامه درمان یا پیگیری است.
نمونه برداری تیروئید با سوزن ظریف یا FNA چیست؟
FNA یا Fine Needle Aspiration به معنای نمونه برداری با سوزن ظریف است.
در این روش از یک سوزن بسیار باریک برای برداشت تعداد کمی از سلولهای گره تیروئید استفاده میشود. معمولاً این کار با کمک سونوگرافی انجام میشود تا پزشک بتواند محل دقیق گره را روی مانیتور مشاهده کرده و نوک سوزن را با دقت به داخل همان ناحیه هدایت کند.
یکی از مزیتهای مهم نمونه برداری تحت هدایت سونوگرافی این است که مسیر حرکت سوزن بهصورت لحظهای قابل مشاهده است و نمونهگیری از محل موردنظر با دقت بیشتری انجام میشود.
نمونه برداری با سوزن ظریف معمولاً یک روش کمتهاجمی است و بسیاری از بیماران آن را بهخوبی تحمل میکنند.
ممکن است هنگام ورود سوزن، بیمار احساس فشار یا ناراحتی خفیفی در ناحیه گردن داشته باشد. بسته به شرایط بیمار و نظر پزشک، ممکن است از بیحسی موضعی استفاده شود؛ در برخی موارد نیز به بیحسی موضعی نیاز نیست.
بنابراین بهتر است به جای اینکه بگوییم نمونه برداری «کاملاً بدون درد» است، بگوییم که معمولاً با ناراحتی و درد قابل توجهی همراه نیست و روش کمتهاجمی محسوب میشود.
نتیجه نمونه برداری چه اطلاعاتی به ما میدهد؟
نمونه سلولی پس از ارسال به آزمایشگاه توسط متخصص پاتولوژی بررسی میشود.
نتیجه ممکن است در گروههای مختلفی قرار بگیرد؛ برای مثال:
- نتیجه خوشخیم: در بسیاری از موارد گره خوشخیم است و بیمار بر اساس شرایط خود تحت پیگیری سونوگرافی قرار میگیرد.
- نتیجه بدخیم یا مشکوک به بدخیمی: ممکن است بررسیها و اقدامات درمانی بیشتری لازم باشد.
- نتیجه نامشخص یا غیرتشخیصی: گاهی تعداد یا کیفیت سلولهای موجود در نمونه برای تشخیص کافی نیست. در چنین شرایطی ممکن است بر اساس نظر پزشک، نمونه برداری مجدد یا بررسیهای تکمیلی توصیه شود.
بنابراین نتیجه نمونه برداری باید در کنار یافتههای سونوگرافی، معاینه، سابقه پزشکی و در صورت نیاز آزمایشهای دیگر تفسیر شود.
در مرکز تصویربرداری آوان کلینیک، سونوگرافی و نمونه برداری از تیروئید با استفاده از تجهیزات پیشرفته و توسط متخصص رادیولوژی انجام میشود.
اگر دچار علائمی مانند توده قابل لمس در گردن، بزرگ شدن گره، مشکل در بلغ یا تنفس، تغییر صدا و یا درد هستید، برای بررسی علت این علائم و تشخیص دقیق، میتوانید با پزشک خود درباره انجام بررسیهای تصویربرداری مناسب مشورت کنید.
برای هماهنگی و دریافت نوبت به این لینک مراجعه نمایید و یا در صورت داشتن هرگونه سوال به بخش سوالات متداول مراجعه نمایید.