مرکز تخصصی تصویربرداری
رادیولوژی، سونوگرافی، ماموگرافی
دکتر حاجی پور-دکتر ظهوریان
عکس رنگی رحم، هیستروسالپینگوگرافی یا HSG تکنیکی است که به کمک اشعه ایکس می توان تصویربرداری از داخل رحم و لوله رحم انجام داد. در این تست پس از تزریق ماده حاجب به داخل رحم تصاویر از طریق اشعه ایکس جهت ارزیابی شکل، اندازه و مسدودی های احتمالی در اندام های تناسلی گرفته می شود.
با استفاده از این روش ساختار و عملکرد رحم و لوله های رحمی که با ماده حاجب پر می شوند مشاهده میشود.
محل قرارگیری رحم داخل لگن و بین روده و مثانه قرار دارد، برخی بیماری ها و شرایط ممکن است برای رحم به وجود آید و نیاز به درمان تخصصی داشته باشد.
موارد کاربرد عکس رنگی رحم (هیستروسالپینگوگرافی)
مهمترین موارد کاربرد عکس رنگی رحم (هیستروسالپینگوگرافی) تشخیص ناباروری، سقط های مکرر، بسته بودن و چسبندگی لوله های رحمی میباشد.
از دیگر موارد کاربرد آن می توان ناهنجاری های ساختاری رحم، فیبروم رحمی و پولیپ های رحمی، اندازه و حجم حفره رحم، توده های رحمی، ناهنجاری مادرزادی، بررسی سرطان رحم اشاره کرد.
در هیستروسالپینوگرافی از اشعه ایکس جهت تصویربرداری از داخل رحم استفاده می شود که روش تشخیصی بسیاری از بیماری ها همچون خونریزی غیر طبیعی واژن، ناباروری ها، سقط های مکرر می باشد.
مراحل انجام هیستروسالپینگوگرافی
- در ابتدا روش کار به طور کامل برای بیمار توضیح داده می شود.
- از وسایل کاملا استریل استفاده می شود.
- قبل از انجام کار یک داروی مسکن داده می شود.
- بیمار در وضعیت معاینه زنان روی تخت رادیولوژی قرار می گیرد.
توصیه های لازم قبل از انجام هیستروسالپینگوگرافی
- از زمان اتمام خونریزی قاعدگی تا زمان انجام این روش از انجام مقاربت پرهیز شود.
- برای اطمینان از عدم بارداری انجام آزمایش بارداری (BHCG) قبل از انجام عکس رنگی الزامی است.
- بهترین زمان بلافاصله بعد از پایان پریودی است.
- نیازی به ناشتایی نیست بلکه برای پیشگیری از ضعف احتمالی یک وعده غذایی سبک میل شود.
- حضور یک همراه جهت انجام امور بیمار الزامیست.
- حتما قبل از انجام عکس رنگی مثانه خالی باشد.
- برای پیشگیری از عفونت آنتی بیوتیک تجویز می شود.
موارد منع عکس رنگی رحم(هیستروسالپینگوگرافی)
از موارد منع عکس رنگی رحم اسپاسم لوله های رحمی می باشد زیرا می توان سبب نتیجه کاذب شود و نیز در صورت عدم عبور کاتتر به داخل رحم انجام این عکس توصیه نمی شود.
بیمارانی که با مشکل عفونت لگن یا رحم مواجه هستند و یا دوره پریودی خود را طی می کنند، بیمارانی که بارداری هستند، کسانی که به ماده حاجب حساسیت دارند نمی توانند عکس رنگی رحم انجام دهند.
آیا عکس رنگی رحم درد دارد؟
در جواب باید گفت که طی گرفتن عکس رنگی به خصوص در هنگام تزریق ماده حاجب انقباضات عضلانی رحمی می تواند موجب احساس درد خفیف شود که در مورادی که لوله های رحمی مسدود باشند این درد شدیدتر است. با این وجود این روش فرایند نسبتا کوتاهی است که در صورت همکاری و آگاهی بیمار درد ایجاد شده خیلی کم و قابل تحمل است.
البته در این مرکز با استفاده از تجهیزات پیشرفته و کادر مجرب زمان انجام عکس رنگی رحم به حداقل رسیده و میزان درد به همان نسبت کاهش می یابد.
برای کاهش دردهای احتمالی که در حین کار به وجود می آید بیمار می تواند نیم ساعت قبل از انجام عکسبرداری قرص مسکن مصرف کند.
جهت انجام نیاز به بیهوش دارد؟
چنانچه بیمار هنگام گرفتن عکس همکاری لازم نداشته باشد، ممکن است تشخیص عکس گرفته شده صحیح نباشد بنابراین انجام عکس رنگی در این افراد، تحت بیهوشی عمومی انجام می شود که سبب کاهش انقباض عضلات لگن شده و در این شرایط رادیولوژیست می تواند مانورهای لازم برای عکسبرداری را بدون ایجاد درد در بیمار انجام دهد و از نتایج عکس ها اطمینان داشته باشد.