آزمایش آمنیوسنتز(Amniocentesis)
متداولترین دلیل انجام آزمایش آمنیوسنتز، تشخیص زودهنگام ناهنجاریهای کروموزومی و نقصهای مادرزادی در جنین است. در این روش پزشک با استفاده از نمونهی مایع آمنیوتیک، میتواند تصویری از کروموزومهای جنین در حال رشد به دست آورد و با استفاده از آن مطمئن شود که جنین شما ناهنجاری کروموزومی مشخصی نداشته باشد. اطلاعاتی که پزشک از این روش به دست میآورد همانند آزمایش نمونهبرداری از پرزهای جفتی یا CVS است.
- تشخیص تقریباً تمام اختلالات کروموزومی از جمله سندرم داون، تریزومی ۱۳، تریزومی ۱۸ و اختلالات کروموزومی جنسیتی مانند سندرم ترنر؛ Turner Syndrome. این آزمایش میتواند چنین اختلالاتی را تشخیص دهد؛ اما نمیتواند شدت آنها را ارزیابی کند.
- تشخیص نقصهای لولهی عصبی مانند اسپینا بیفیدا؛ Spina bifida و آنانسفالی؛ Anencephaly که با اندازهگیری میزان پروتئینی به نام آلفا فیتوپروتئین؛ AFP، در مایع آمنیوتیک انجام میشود.
- با این حال آمنیوسنتز نمیتواند سایر نقصهای ساختاری هنگام تولد مانند ناهنجاریهای قلب، شکاف لب یا کام را تشخیص دهد. نقصهای ساختاری معمولاً در سه ماهه دوم و به وسیلهی سونوگرافی آنومالی تشخیص داده میشود. علاوه بر موارد فوق، ممکن است پزشک به دلایل دیگری این آزمایش را به شما توصیه کند. چند دلیل دیگر برای انجام آزمایش آمنیوسنتز عبارتند از:
- برای تشخیص یا رد عفونت داخل رحمی مادر این روش توصیه میشود.
- برای کنترل سلامت جنین در صورت وجود حساسیت خونی و به خصوص حساسیت Rh. این مشکل به دلیل تفاوت گروه خونی یا Rh مادر و جنین به وجود میآید که امروزه عموماً از سونوگرافی داپلر برای کنترل آن استفاده میشود.
- ارزیابی رشد ریههای کودک در زمانی که به دلایل پزشکی باید زایمان زودرس انجام شود.
زمان انجام آزمایش آمنیوسنتز
زمان انجام این آزمایش موقعی است که در طی آزمایشهای غربالگری یا انجام سونوگرافی جنین، شک به بیماری یا سندرم خاصی باشد و یا والدین، ناقل یک بیماری شناخته شده با ژن مشخص باشند و قصد بررسی جنین از لحاظ ابتلا به آن بیماری باشد که از هفته پانزده تا انتهای بارداری انجام میشود.
آمادگی قبل از انجام آزمایش آمنیوسنتز
- پرهیز از مصرف داروهایی مانند هپارین، آسپرین و وارفارین یک هفته قبل از نمونهبرداری
- داشتن همراه در روز انجام نمونهگیری
- نیازی به ناشتا بودن نیست
- مشخص بودن گروه خونی خانم باردار. در صورتی که مادرRh منفی باشد باید آمپول روگام تزریق گردد.
- در صورت حساسیت به ماده بی حسی و سایر داروها حتماً به پزشک اطلاع داده شود.
نحوه انجام آزمایش آمینوسنتز
امینوسنتز عملی بسیار راحت که بصورت سرپایی انجام می شود ،در این فرایند ، تحت شرایط استریل و دید کامل سونوگرافی ، بوسیله یک سوزن مخصوص بسیار نازک ، حدود ۲۵ سی سی از مایع دور جنین گرفته شده و جهت بررسی های لازم به ازمایشگاه ارسال می شود
عوارض آزمایش آمینوسنتز
در نهایت بگوییم با وجود اینکه آزمایش آمنیوسنتز یک روش تشخیصی بسیار دقیق است؛ اما احتمال وجود خطر و ریسک سقط کمتر از یک درصد خواهد بود. به همین خاطر در ابتدای امر ترجیح داده میشود از روشهای کم تهاجمی استفاده شود.
در صورتی که تست های اولیه ریسک بیماری را در جنین نشان دهد، پس از مطلع ساختن مادر از وجود خطرات احتمالی، آمینوسنتز انجام میشود.